Šta se dogodi u Rimu, ostaje u Rimu: „Božićni“ običaji koje su imali i stari Rimljani

william-adolphe-bouguereau-1825-1905-the-youth-of-bacchus
Foto: Wikipedia, Vilijam Adolf Bugro: Bahusova omladina

Petnaestovekovni istoričar Poliodor Vergil bio je prvi koji je primetio određne sličnosti između hrišćanskih i paganskih praksi

Pri pomisli na stare Rimljane, retko kome se javlja slika božićnih radosti. Ipak, mnoge tradicije povezane s najvećim hrišćanskim praznikom, zapravo potiču iz paganskih svetkovina, naročito iz rimskog panteona.

Petnaestovekovni istoričar Poliodor Vergil bio je prvi koji je primetio određne sličnosti između hrišćanskih i paganskih praksi. Primetio je da veza postoji, najpre, u engleskoj tradiciji, između običaja poznatog kao „vladar loše vladavine“ i rimske Saturnalije, kada su robovi i gospodari menjali uloge.

Rimljani su dozvoljavali ovakve neobične rituale jer je Saturn bio bog povezan sa Zlatnim dobom čovečansta, kada je Zemlja sama rađala plodove i kada su ljudi živeli u nekoj vrsti rajske egzistencije. Saturnalija je imala za cilj da umilosti ovog moćnog boga pred početak surove zime.

Deo svetkovina Saturnalije bio je razmena poklona, zbog čega prema nekim istoričara i zamisao o Deda Mrazu kao donosiocu poklona potiče upravo iz starorimske religije.

Žerard van Honthorst: Poklonstvo pastira (Rođenje Isusa)
Foto: Wikipedia, Žerard van Honthorst: Poklonstvo pastira (Rođenje Isusa)

Osim Saturnalije, još jedan rimski praznik koji je značajno uticao na Božić jeste praznik Neosvojenog Sunca, održavan 25. decembra po julijanskom kalendaru. Kako je Isus u hrišćanskoj tradiciji uglavnom rođen 25. decembra, istoričari povezuju taj datum osim sa zimskim solsticijem i sa praznikom Neosvojenog Sunca.

Veze između rimskog paganskog sistema i hrišćanstva nisu iznenađujuće, s obzirom da je carstvo bilo prvo koje je proglasilo hrišćanstvo za zvaničnu religiju. Ipak efekat koji je grčko/rimski panteon imao na hrišćanstvo, iako ogroman, još uvek nije do kraja ispitan.

(newsweek.rs/vesti-info.rs)

Close